800x600 (132kB) 1024x768 (195kB)
fot. Robert Malina, Dariusz Jagła

Park Narodowy "Ujście Warty"
69-113 Górzyca, Chyrzyno 1
tel. (095) 752 40 26, 752 40 27, fax (095) 752 40 16

20 kilometrów z Ośna do Parku

Na terenie województwa lubuskiego z dniem 1 lipca 2001 r. utworzono Park Narodowy "Ujście Warty". Jego uroczyste otwarcie odbyło się 15-go września w Chyrzynie, na którym obecny był minister środowiska Antoni Tokarczuk. Na dyrektora Parku został powołany były nadleśniczy w Torzymiu, p. Tadeusz Tyburcy. Jest to już 23 park narodowy w Polsce. Na obszar ten składa się Kostrzyński Zbiornik Retencyjny, w tym rezerwat przyrody "Słońsk" oraz Polder Północny. Ze Słubic do Parku jest tylko 30 kilometrów.
Granicami utworzony Park obejmuje grunty w gminach: Kostrzyn n/O, Witnica (powiat Gorzowski Ziemski), Słońsk (powiat Sulęciński) oraz Górzyca (powiat Słubicki). W sumie powierzchnia Parku Narodowego to 7955,86 ha. Wokół Parku powstała otulina o powierzchni 10453,99 ha.
Większość powołanego Parku podlegała ochronie już od 1977 r., kiedy to na terenie Kostrzyńskiego Zbiornika Retencyjnego powstał rezerwat przyrody "Słońsk" o powierzchni 4166,22 ha, obejmujący rozlewiska Warty w pobliżu jej ujścia do Odry oraz dolny bieg rzeki Postomi. Rezerwat jako unikalna w skali kraju i Europy ostoja ptaków wodnych i błotnych, został w 1984 r. objęty międzynarodową Konwencją RAMSAR, której celem jest ochrona terenów podmokłych, ważnych jako siedlisko życiowe ptaków. W roku 1996 powstał Park Krajobrazowy "Ujście Warty" o powierzchni ponad 28 tys. ha, którego częścią jest rezerwat "Słońsk".
Głównym celem ochrony powstającego Parku jest zachowanie cennego biotopu lęgowego wielu rzadkich gatunków ptaków wodnych i błotnych oraz żerowisk, pierzowisk i miejsc odpoczynku ptaków przelotnych. Stwierdzono tu lęgi ponad 140 gatunków ptaków, są to między innymi: 4 gatunki perkozów, 7-8 gatunków kaczek, 5 gatunków chruścieli, 9-10 gatunków ptaków siewkowych. Dla wielu gatunków ptaków Park to jedno z ważniejszych miejsc lęgowych w Polsce. Aż 26 gatunków ptaków gniazdujących w Parku należy do zagrożonych wyginięciem w świetle międzynarodowej klasyfikacji Bird Life International jak : wodniczka, derkacz, rycyk, żuraw, bąk, bączek, czy też występująca tutaj pospolicie rybitwa czarna. Wspomnieć również należy, iż w okresie migracji jesiennej jest to miejsce koncentracji gęsi zbożowej i białoczelnej, liczba nocujących tu osobników dochodzi do 200 tys. Jest to największe zimowisko w Polsce łabędzia krzykliwego - 2500 osobników, a także ważne zimowisko bielika - 50 osobników. Licznie pierzą się na tym terenie kaczki - krzyżówki, cyraneczki oraz gęsi gęgawy, łabędzie nieme i łyski.
Występuje tu 34 gatunków ssaków, spośród których należy wymienić wydrę i bobra europejskiego znajdujące się w Polskiej Czerwonej Księdze (spis gatunków zagrożonych wyginięciem).
Szata roślinna Parku wyróżnia się wysokim poziomem naturalności a także unikatowym charakterem, co jest warte podkreślenia mając na uwadze fakt, iż roślinność dolin rzecznych w całej Europie została już w większości bardzo silnie przekształcona. Występuje tu ok. 390 gatunków roślin naczyniowych, z czego kilka to bardzo rzadkie i zagrożone wyginięciem.
Jest to ogromna szansa dla regionu, gdyż objęcie ochroną w formie Parku Narodowego bezcennych obszarów wodno-błotnych ujścia Warty przyniesie wymierne korzyści ekologiczne, naukowe, edukacyjne i społeczne. Wiąże się z tym stymulowanie rozwoju tutejszego rolnictwa, nadzorowanie melioracji oraz udostępnianie Parku dla celów naukowych, dydaktycznych, a także dla celów związanych z kwalifikowaną turystyką, czego nie da się osiągnąć w ramach poprzedniej struktury ochronnej. Daje to możliwość ekonomicznego rozwoju regionu poprzez rozbudowę infrastruktury turystycznej. Z pewnością coraz większym zainteresowaniem będzie się cieszył Park ze strony turystów zza zachodniej granicy, którzy nie mogą poszczycić się tak wspaniałymi terenami. Już dziś region ten ma do zaproponowania bardzo szeroką gamę atrakcji turystycznych. Jest to rozwijająca się sieć gospodarstw agroturystycznych dla wszystkich spragnionych spokoju i zmęczonych zgiełkiem miast. Są to również organizowane wycieczki rowerowe, spływy kajakowe po starorzeczach Warty oraz bardzo ciekawa i chyba niedoceniona jeszcze historia tego regionu. Park ten przyciągnie z pewnością niejednego zapalonego przyrodnika chcącego podpatrzeć i sfotografować nadwarciańską przyrodę. Możliwości spędzenia wolnego czasu w tym urokliwym zakątku Polski są dla wielu turystów bardzo zachęcające i na szczęście jest ich coraz więcej.
W związku z powołaniem Parku nie ucierpią wędkarze, którzy na mocy porozumienia pomiędzy Zespołem Parków Krajobrazowych Województwa Lubuskiego a a Zarządem Okręgu w Gorzowie Wlkp. Polskiego Związku Wędkarskiego otrzymali pozwolenie wodno-prawne na szczególne korzystanie z wód w rezerwacie "Słońsk".
Powołanie Parku Narodowego to również utworzenie nowych miejsc pracy związanych z wykonywaniem zadań nałożonych na Park. Według projektu powstanie tu 26 stanowisk pracy w sferze budżetowej oraz 12 stanowisk pracy w gospodarstwie pomocniczym. Z utworzeniem Parku związane są pewne wydatki na zakup środków transportu, łodzi patrolowej, wyposażenia Straży Parku oraz mieszkań służbowych. Siedziba dyrekcji Parku znajduje się w budynku Centrum Edukacji Przyrodniczej w Chyrzynie, od roku 1996 znajdującego się w gestii Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Lubuskiego.
Miejmy nadzieję, iż Park Narodowy "Ujście Warty" nie napotka na swojej drodze żadnych trudności związanych ze swoją działalnością. Ważna wydaje się tu społeczna akceptacja i poparcie lokalnych władz widzących potrzebę aktywnej współpracy na rzecz ochrony najcenniejszych walorów przyrodniczych Kraju.